Aprilski podaci Monstata o cijenama proizvoda i usluga lične potrošnje, mjerene indeksom potrošačkih cijena, pokazuju da je godišnja stopa inflacije u Crnoj Gori porasla dva mjeseca uzastopno. U aprilu je godišnja inflacija porasla na 3,8 odsto, dok je zabilježena mjesečna stopa inflacije od 1,4 odsto. U martu je godišnja inflacija iznosila 3,1 odsto, a u februaru 2,6 odsto.

Najveći uticaj na mjesečnu stopu inflacije u aprilu imali su rast cijena u grupama goriva i maziva za motorna vozila, povrće, krtolasto povrće i mahunarke, odjeća, meso i prerađevine od mesa, ostali uređaji, predmeti i proizvodi za ličnu njegu, voće i orašasti plodovi, potrošni proizvodi za održavanje domaćinstva; usluge smještaja. Potrošačke cijene u periodu januar-april 2026. godine, u poređenju sa istim periodom prethodne godine, u prosjeku su više za 3,1 odsto.

Posmatrano po glavnim grupama proizvoda i usluga prema namjeni potrošnje, u aprilu 2026. godine u odnosu na prethodni mjesec, zabilježen je rast u grupama prevoz 6,1 odsto, odjeća i obuća 1,4 odsto, hrana i bezalkoholna pića 1,3 odsto, pokućstvo i rutinsko održavanje stana 1,1 odsto, restorani i usluge smještaja i lična njega, socijalna zaštita i razna dobra i usluge po 0,9 odsto, rekreacija, sport i kultura 0,4 odsto i alkoholna pića i duvan 0,2 odsto.

Pad je zabilježen u grupi stanovanje, voda, električna energija, gas i ostali energenti 0,1 odsto. Cijene ostalih proizvoda i usluga nijesu se bitnije mijenjale.

Godišnja inflacija bila je u konstantnom rastu do septembra prošle godine kada je dostigla 4,9 odsto, da bi u oktobru prošle godine godišnja inflacija pala na 4,8 odsto, u novembru na 4,2 odsto, u decembru na četiri odsto, u januaru na 2,9 odsto, da bi u februaru ove godine završila na 2,6 odsto.

U decembru, novembru, oktobru i septembru prošle godine zabilježena je čak negativna mjesečna stopa inflacije, odnosno deflacija na mjesečnom nivou.

Eurozona

Godišnja inflacija u eurozoni, prema preliminarnoj procjeni, porasla je u aprilu sa martovskih 2,6 odsto na tri odsto, objavio je Eurostat.

Rast inflacije prije svega je posljedica snažnog skoka cijena energenata, koje su u aprilu porasle za 10,9 odsto na godišnjem nivou, dvostruko bržim tempom u odnosu na martovskih 5,1 odsto.

Cijene usluga zabilježile su u aprilu rast od tri odsto, što je usporavanje u odnosu na 3,2 odsto iz marta.

Inflacija u kategoriji hrane, alkohola i duvana u eurozoni iznosila je 2,5 odsto, neznatno više nego u martu kada je bila 2,4 odsto.

Industrijski proizvodi, osim energije, bilježe najskromniji rast cijena u aprilu, od svega 0,8 odsto, što je ipak više u odnosu na 0,5 odsto iz marta.

Podaci Eurostata za najveće privrede eurozone pokazuju da je godišnja inflacija mjerena harmonizovanim indeksom potrošačkih cijena (HICP) porasla u Njemačkoj, sa 2,8 odsto na 2,9 odsto, Francuskoj, sa dva odsto na 2,5 odsto, Španiji, sa 3,4 odsto na 3,5 odsto, a u Italiji sa 1,6 odsto na 2,9 odsto.

Region

Godišnja inflacija u Srbiji u aprilu ove godine iznosila je 3,3 odsto, a mjesečna 0,8 odsto, objavio je juče srpski Republički zavod za statistiku.

Cijene proizvoda i usluga lične potrošnje, kojima se mjeri inflacija, u aprilu su u Srbiji, u odnosu na decembar 2025. godine, u prosjeku uvećane 2,1 odsto.

Posmatrano po glavnim grupama proizvoda i usluga klasifikovanih prema namjeni potrošnje, u aprilu, u odnosu na prethodni mjesec, rast cijena je zabilježen u grupama odjeća i obuća 2,5 odsto, transport 2,2 odsto, hrana i bezalkoholna pića jedan odsto, restorani i hoteli 0,8 odsto, zdravlje 0,5 odsto, stanovanje, voda, električna energija, gas i ostala goriva 0,3 odsto i rekreacija, sport i kultura 0,2 odsto.

Pad cijena je u aprilu, u Srbiji je zabilježen u grupama predmeti i usluge lične njege, socijalna zaštita i ostale usluge 0,3 odsto, namještaj, oprema za domaćinstvo i tekuće održavanje stana 0,2 odsto i obrazovanje 0,1 odsto.

Inflacija u Hrvatskoj, članici EU, u aprilu je ubrzala sa martovskih 4,8 odsto na 5,8 odsto i ponovno se udaljila od prosjeka eurozone.

Hrvatski Državni zavod za statistiku objavio je krajem aprila prvu procjenu indeksa potrošačkih cijena, prema kojoj je u aprilu 2026. stopa inflacije iznosila 5,8 odsto u odnosu na isti mjesec prošle godine, dok su u odnosu na mart cijene porasle za 1,5 odsto.

Tako je, nakon što je u decembru prošle godine iznosila 3,3 odsto, u januaru ove godine 3,4 odsto, u februaru 3,8 odsto, u martu 4,8 odsto, inflacija u aprilu, u Hrvatskoj dominantno pod uticajem cijena energije, ubrzala svoj rast na godišnjem nivou na 5,8 odsto. Riječ je o stopi inflacije koja je zadnji put zabilježena na tom nivou u oktobru 2023. godine.

Dominantno je na rast godišnje inflacije u Hrvatskoj uticala energija, s rastom cijena za 17,5 odsto. Znatno su poskupjele na godišnjom nivou i usluge za 8,2 odsto, dok su hrana, piće i duvan poskupjeli 3,5 odsto. Cijene industrijskih neprehrambenih proizvoda su pale su 0,6 odsto.

Indikatori

Iz Monstata su pojasnili da su indeksi potrošačkih cijena (CPI) jedan od najvažnijih makroekonomskih indikatora i osnova za donošenje odluka u oblasti ekonomije i finansija.

Od januara 2009. godine koriste se kao zvanična mjera inflacije u Crnoj Gori.

- Indeks potrošačkih cijena koristi se za usklađivanje plata i zarada u skladu sa kolektivnim ugovorima, kao i penzija i socijalnih davanja. Takođe se koristi za deflacioniranje pojedinih makroekonomskih agregata u statistici nacionalnih računa i u druge svrhe – rekli su iz Monstata.

Indeks potrošačkih cijena se definiše kao mjera prosječne promjene cijena fiksne korpe roba i usluga koje domaćinstvo kupuje u cilju zadovoljenja svojih potreba. Ponderi koji se primjenjuju za izračunavanje indeksa potrošačkih cijena izražavaju relativnu važnost odabranih proizvoda i usluga u ukupnoj potrošnji domaćinstava na domaćoj teritoriji. Lista proizvoda i usluga se redovno revidira kako bi se očuvala njena reprezentativnost u pogledu strukture potrošnje i navika potrošača.

- Uticaj pojedinih grupa na stopu inflacije pokazuje koliko je data grupa uticala na ukupnu stopu inflacije. Uticaj zavisi od pondera i stope inflacije date grupe. Ponderi predstavljaju relativno učešće potrošnje domaćinstava određene grupe ili podgrupe proizvoda u ukupnoj potrošnji. Zbog toga ponderi imaju važnu ulogu u računanju stope inflacije. Oni predstavljaju ,,važnost“ određene grupe proizvoda u ukupnoj potrošnji domaćinstava u određenom referentnom periodu – pojasnili su iz Monstata.

Mjesečna stopa inflacije predstavlja promjenu cijena u tekućem mjesecu u odnosu na prethodni mjesec, u procentima.

- Godišnja stopa inflacije predstavlja promjenu cijena u tekućem mjesecu u odnosu na isti mjesec prethodne godine, u procentima. Dok se indeks potrošačkih cijena najčešće primjenjuje kao opšta mjera inflacije u nacionalnim okvirima, harmonizovani indeks potrošačkih cijena (HICP) predstavlja uporedivu mjeru inflacije sa zemljama Evropske unije – naveli su iz Monstata.