Savršeno tijelo postalo je imperativ modernog doba. Pod pritiskom društvenih mreža i okoline, mladi sve češće traže brze rezultate, pa čak i po cijenu zdravlja. U Institutu za javno zdravlje upozoravaju da se dominantno koriste steroidni hormoni testosteroni, a posljedice mogu biti ozbiljne, dugotrajne, pa čak i fatalne.

“Izazivate pad sopstvene produkcije testosterona, ispoljavaju se neželjena dejstva zbog unosa visokih doza, to počinje sa povećanim krvnim pritiskom, poremećaja rada bubrega, kod dugoročnije primjene i ozbiljnijih unosa može doći do fatalnih ishoda koji se manifestuju kao posljedica povećani pritisak, moždani i srčani udar“, naveo je specijalista sanitarne hemije Mitar Delević.

Anabolički steroidi su dozvoljeni ukoliko ih ljekar zbog zdravstvenog stanja prepiše pacijentu, ali zloupotreba ili doping je zabranjen Zakonom o sportu Crne Gore. Uprkos tome, prema istraživanju ESPAD-a iz 2019. godine, CG je prva u Evropi po broju maloljetnika koji ih koriste. Podaci pokazuju da oko 3% dječaka koristi ove supstance, dok ih koristi i jedna od 50 djevojčica. Delević navodi da su mnogo teže posljedice kod mladih osoba čiji je organizam u procesu razvoja.

“Iz razloga što će sintetički testosteron da smanji proizvodnju prirodnog testosterona u organizmu, a njegova dugoročnija primjena može da dovede i do potpune obustave, odnosno prestanka proizvodnje testosterona što će za rezultat imati problem sa infertilitetom, a nekad i sterilitet kod muškaraca“, naglasio je Delević.

Sportisti često ne znaju, dodaje Delević, da pored anaboličkog, testosteron ima i androgeni efekat.

“Kad vi povećeno uzimate, osim što smanjuje prirodno umanjivanje, naš organizam se brani tako što prevodi testosteron u estrogen koji je ženski polni hormon pa ćete kod sportista imati spuštene grudi, iako uzimaju muške polne hormone“, navodi Delević.

Kod žena, zbog povećanog unosa muških polnih hormona smanjuje se sinteza estrogena, dolazi do hormonalnog disbalansa, do izostanka ciklusa pa i do štetnog efekta po reproduktivno zdravlje. Delević navodi da nisu sigurni ni dijetetski suplementi koji se reklamiraju kao prirodni stimulatori rasta mišićne mase.

“Treba istaći podatak da na nivou EU u prethodnih pet godina za šta postoji evidencija namjerno dodavanje farmaceutskih aktivnih supstanci, odnosno suplemente, 50 odsto ide na dodavanje steroidnih hormona u dijatetske suplemente na bazi bilja. To je zabranjeno, i dodavanje ljekova nije dozvoljeno“, ističe Delević.

A u Crnoj Gori ne postoji laboratorija koj ispituje da li dijetetski suplementi sadrže steroide, što, kako navodi Delević otvara prostor za zloupotrebe. O uticaju na mentalno zdravlje, Delević kaže da mogu da ispolje ozbiljne promjene raspoloženja od depresivne epizode do manije koja se dešava u nekoliko sati.

Do ovih supstanci se dolazi lako. Na brojnim forumima se dijele savjeti na koji način se mogu nabaviti. Poput određenih instagram profila, kao i fitnes instruktora. A ako poznajete radnike u određenim apotekama, možete dobiti steroide i bez recepta. Brojni fitnes instruktori ih kupuju i sami prave steroide koje prodaju svojim klijentima, ekipa TV Podgorica je preko svojih izvora došla do cjenovnika anaboličkih steroida, peptida koji se na ilegalnom tržištu u zavisnosti od gramaže kreću od 30 pa do 13 hiljada eura.